KONTAKTUČLANITE SEPRESSLINKOVIDOKUMENTI

PREPREKE I NJIHOVO PREVLADAVANJE

 
Prema podacima koje Udruženje studenata sa hendikepom poseduje, u Beogradu ima oko 300 studenata sa hendikepom. Najveći broj studenata je sa motornim hendikepom (oko 30%), zatim slede osobe sa delimično ili potpuno oštećenim vidom (oko 20%), nekoliko procenata manje čine osobe sa hroničnim oboljenjima, potom slede osobe sa delimično ili potpuno oštećenim sluhom (oko 10%) i oko 20% čine studenti sa kombinovanim tipom hendikepa.
 
Piše: Ljupka Mihailovska
 

Udruženje studenata sa hendikepom je nevladina, nestranačka, neprofitna organizacija koja je osnovana 2000. godine sa ciljem da se bavi poboljšanjem položaja studenata i mladih sa hendikepom. USH je jedna od prvih organizacija koja okuplja mlade osobe sa različitim tipovima hendikepa kao i mlade bez hendikepa.
 
Nedoumica koja se kod ljudi često javlja kada je u pitanju Udruženje studenata sa hendikepom jeste terminologija koju koriste aktivisti i aktivistkinje Udruženja. S obzirom na to da jezik i terminologija mogu jednako uticati i na negativnu i na pozitivnu percepciju određenih marginalizovanih grupa, u proteklih nekoliko godina vodi se veoma oštra polemika o politički korektnoj terminologiji kada su u pitanju osobe sa hendikepom. Republika Srbija je usvojila sintagmu osobe sa invaliditetom i ona se koristi u gotovo svim zvaničnim dokumentima koje je Srbija usvojila. Uprkos tome, Udruženje se odlučilo za korišćenje sintagme osobe sa hendikepom jer su pod tim pojmom obuhvaćene šire društvene kategorije. Primera radi, osobe sa dijabetesom ili nekim drugim hroničnim oboljenjima nisu prepoznate kao osobe sa invaliditetom. Ipak, ove osobe često mogu biti sprečene da obavljaju određene aktivnosti i mogu se suočiti sa mnogobrojnim preprekama u određenim periodima života. Osobe koje imaju teškoće u učenju, disleksiju, disgrafiju, gotovo da naše društvo uopšte ne prepoznaje. Ove osobe nailaze na veliko nerazumevanje u svakodnevnom funkcionisanju, posebno kada je u pitanju obrazovanje. Pripisuje im se da su lenje i nezainteresovane za učenje, a za prevazilaženje prepreka sa kojima se suočavaju rešenja gotovo da ne postoje. U zajednici kojoj živimo, asocijacija na osobu sa invaliditetom/hendikepom je uglavnom osoba koja koristi kolica.
 
Udruženje studenata sa hendikepom je od početka svog rada bilo usmereno na ukazivanje prepreka sa kojima se suočavaju mlade osobe sa različitim oblicima hendikepa. Dugogodišnji rad, mnogobrojna istraživanja, medijske kampanje i brojne aktivnosti koje podstiču učešće mladih sa hendikepom u društvenu zajednicu motivisale su Univerzitet u Beogradu da formira Centar za studente sa hendikepom. To je bio čin prepoznavanja potrebe da se pitanje položaja studenata sa hendikepom rešava na institucionalnom nivou. Centar za studente sa hendikepom zvanično je počeo sa radom u martu 2008. godine. U okviru podrške koju Centar pruža mladima sa hendikepom trebalo bi istaći organizovanje adaptiranog prevoza za studente sa hendikepom koji žive u studentskom domu „Mika Mitrović“.
 
Naime, Centar je obezbedio adaptirano vozilo koje se koristi za prevoz studenata i studentkinja koji se ne kreću samostalno, ili koriste kolica. Uvođenjem ovog servisa podrške, studenti i studentkinje Univerziteta u Beogradu olakšano ostvaruju fundamentalno pravo a to je pravo na kretanje. Nažalost kapaciteti su nedovoljni da pokriju sve potrebe, ali je učinjen veliki korak.
 
S obzirom na to da Centar Univerziteta u Beogradu pruža podršku isključivo studentima sa hendikepom koji studiraju na nekom od fakulteta Univerziteta u Beogradu, Udruženje studenata sa hendikepom se trudi da pokrije osnovne potrebe studenata i studentkinja sa hendikepom koji studiraju na drugim univerzitetima i visokim školama.
 
Prema podacima koje Udruženje poseduje, u Beogradu ima oko 300 studenata sa hendikepom. Najveći broj studenata je sa motornim hendikepom (oko 30%), zatim slede osobe sa delimično ili potpuno oštećenim vidom (oko 20%), nekoliko procenata manje čine osobe sa hroničnim oboljenjima, potom slede osobe sa delimično ili potpuno oštećenim sluhom (oko 10%) i oko 20% čine studenti sa kombinovanim tipom hendikepa ili tipom hendikepa koji je nastao usled tumora, oštećenja srca i drugih oboljenja.
 
Najveći broj studenata i studentkinja sa hendikepom studira Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, zatim sledi Pravni fakultet, Filološki, Filozofski i td. U pogledu dostupnosti, kako arhitektonske tako i sadržajne, prednjači Pravni fakultet, ali se ni za jedan fakultet, niti visoku školu, ne može reći da je u potpunosti dostupna. Pravni fakultet je obezbedio stepenišni lift i dostupan toalet, a ono što ga izdvaja od ostalih jeste to da postoji definisana strategija unutar fakulteta za obezbeđivanje dostupne literature studentima sa oštećenim vidom. Važno je istaći da ovaj sistem podrške ne postoji ni na Fakultetu za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju koji školuje studente za stručnu podršku osobama sa hendikepom, a na kojem se ujedno i nalazi najveći broj studenata sa hendikepom.
 
Po pitanju arhitektonske dostupnosti, dosta su učinili i Filološki, Filozofski i Mašinski fakultet. Jedna od najdiskriminisanijih grupa studenata su studenti sa oštećenim sluhom. Većina ovih studenata međusobno komunicira koristeći znakovni jezik. Ipak, barijere prilikom komunikacije sa osobama koje nemaju oštećenje sluha su velike jer ljudi najčešće nemaju strpljena kada komuniciraju sa ovim osobama. Nedovoljna senzibilisanost profesora za potrebe individualnog pristupa u radu je veoma izražena, pa zbog toga studenti sa hendikepom često nisu u mogućnosti da iskažu svoja znanja.
 
Još jedna zanimljiva stvar koju bi trebalo izneti jeste poseban studentski dom za studente sa hendikepom. Postavlja se pitanje da li je smeštaj studenata sa hendikepom, u samo i isključivo jedan studentski dom, zapravo podrška ili izolacija studenata po osnovu hendikepa? Studenti i studentkinje mogu da konkurišu za mesta u drugim domovima, ali pored toga što ti domovi nisu dostupni, dešavalo se da, iako na redovnom konkursu dobiju mesto u određenom domu na osnovu uspeha, budu „preusmereni“ na dom Mika Mitrović, zbog svog hendikepa. Izdvajanje ovih studenata u odnosu na ostalu studentsku populaciju direktno utiče na slabu socijalnu uključenost grupacije koja je tokom celog života marginalizovana.
Zbog otežanih mogućnosti da se zadovolje osnovne životne potrebe, mladi sa hendikepom zbog toga retko uspevaju da zadovolje kulturne ili rekreativne potrebe koje su, svakako, sastavni deo života mladih ljudi.
 
Autorka je izvršni direktor
Udruženja studenata sa hendikepom

  •  

     

  •    Belgrade Security Forum

  •    

  •  

    Nacionalni konvent o Evropskoj uniji

  •  

     

  •  

    OCDoskop

  • Beta - novinska agencija

  • Privredna Komora Srbije

  • EurActiv.rs

  • Slovak Aid

  • Evropa Plus